Amaliy qo‘llanma
Jo‘natishdan oldin debitorlik nazorati: qaror jarayoni
Jo‘natishdan oldingi debitorlik nazorati tovar ombordan chiqishidan avval buyurtmani kredit limiti, muddati o‘tgan qarz va hisobga olingan to‘lovlar bo‘yicha tekshiradi. Qaror buyurtmaga ruxsat berish, uni bloklash yoki boshqariladigan istisnoni tasdiqlashga yuborish bo‘lishi kerak.
- Jo‘natishdan oldin debitorlik nazorati
- Moliya va debitorlik: kredit nazorati
- Aktashwater: tovar guruhlari kesimida debitorlik qarzi

Batafsil
Moliya, savdo va ombor uchun javob bir xil bo‘lishi kerak: aynan shu buyurtmani jo‘natish mumkinmi va shartlar bajarilmasa, kim qaror qiladi? Debitorlik hisoboti qarzni ko‘rsatadi, jo‘natishdan oldingi tekshiruv esa uni amaliy harakat bilan bog‘laydi: davom etish, buyurtmani to‘xtatib turish yoki istisnoni kelishish. Holat faqat qizil yoki yashil belgi bilan emas, sabab va keyingi qadam bilan tushuntirilishi kerak.
Kredit limiti va limitning mavjud qoldig‘i turli miqdorlardir. Avval tekshiruv mijozga, shartnomaga yoki kelishilgan guruhga tegishli ekanini belgilang. Bir nechta savdo nuqtasining to‘lovchisi bitta bo‘lishi mumkin; nuqtaning alohida kartasi alohida limit borligini anglatmaydi. Hisoblash valyutasi, kurs manbasi va qayta hisoblash sanasini siyosat belgilaydi. Majburiyatlarga hisob-fakturalar, qabul qilingan buyurtmalar va hisob-fakturasi hali chiqarilmagan jo‘natmalar kirishi mumkin. Joriy buyurtma takroran hisobga olinmasligi uchun tarkibni tekshiring. Bo‘sh limit muddati o‘tgan qarz qoidasini bekor qilmaydi.
Qaror uchun manba, yangilanish vaqti va to‘liq ma’lumot kerak. To‘lash va’dasini, tasdiqlangan tushumni va uni mijoz hamda hujjatlar bo‘yicha taqsimlashni ajrating. Pul kelib tushgan bo‘lsa ham, muayyan hisob-faktura hali yopilmagan bo‘lishi mumkin: taqsimlanmagan to‘lovning mavjud limitga ta’sirini menejer xabari emas, siyosat belgilaydi. Ma’lumot eskirgan bo‘lsa, tekshiruv holati qarz muddati o‘tganini ham, jo‘natishga ruxsatni ham tasdiqlamaydi. Solishtirish uchun mas’ulni va tekshiruv tugaguncha ruxsat etilgan harakatni belgilang.
Istisno buyurtmaning muayyan versiyasi, summasi va amal qilish muddatiga tegishli. Qisman jo‘natishda qaysi qismga ruxsat berilgani va qoldiq qanday tekshirilishini aniqlang: bir qismning tasdiqlanishi butun buyurtmaga ruxsat emas. Buzilgan qoida, asos, tasdiqlovchi va qayta tekshirish shartlarini yozing. Va’da qilingan to‘lov so‘rovga asos bo‘lishi mumkin, lekin qarz uzilgan deb hisoblanmaydi. Muayyan buyurtmaga berilgan ruxsat keyingi buyurtmalar limitini bildirmasdan o‘zgartirmasligi kerak.
Bir to‘lovchining ikkita buyurtmasi bir xil bo‘sh limitga tayanishi mumkin. Majburiyatlar qachon yangilanishini va jo‘natishdan oldin tekshiruv qachon takrorlanishini belgilang. Qisman bajarishda buyurtma qoldig‘i, jo‘natma va hisob-fakturani bog‘lang: summa takroran hisobga olinmasligi yoki hisobdan tushib qolmasligi kerak. Bekor qilish yoki qaytarish so‘rovi siyosatda belgilangan hodisa tasdiqlanmaguncha limitni bo‘shatmaydi. Jurnal qarorda ishlatilgan ma’lumotlar holati, qoida versiyasi va asosni saqlaydi; keyingi to‘lov oldingi ruxsatni izohlamaydi.
Muhokama uchun shaxsiy ma’lumotlardan tozalangan buyurtma, qisman jo‘natma, hisob-faktura va to‘lov zanjirini, shuningdek qaror paytidagi kredit ma’lumotlarini tayyorlang. Bloklash va cheklangan ruxsat misolini ham qo‘shing. Kutilgan natijani ombor harakati bilan solishtiring: qaysi summaga ruxsat berilgan, nima tekshiruvda qolgan va tafovutni kim aniqlashtiradi. Avval qoidalar va ma’lumotlarning to‘g‘riligini tekshiring; muddati o‘tgan qarz yoki kelishish vaqtiga ta’sirni alohida, taqqoslanadigan ma’lumotlar asosida baholang.
Bu qanday qo‘llaniladi
- Mijozlar guruhini va tekshiruv bosqichini tanlang. To‘lovchi, limit doirasi, valyuta hamda savdo, moliya va ombor mas’ullarini belgilang.
- Manbalar, yangilanish vaqti va buyurtma, qisman jo‘natma hamda hisob-faktura aloqasini tavsiflang. Qaysi tasdiqlangan hodisalar majburiyatlarni o‘zgartirishini belgilang.
- Muddati o‘tgan qarz, limitdan oshish, taqsimlanmagan to‘lov, tasdiqlanmagan tushum va qisman bajarish holatlarini kutilgan qaror bilan tayyorlang.
- Vakolatlar, buyurtma versiyasi, ruxsat berilgan summa va istisno muddatini qayd eting. Qoldiqni tekshirish va ma’lumot o‘zgarganda qayta tekshirish tartibini yozing.
- Sinov qarorlarini moliyaviy manba va ombor harakati bilan solishtiring; har bir tafovut uchun mas’ulni belgilang.
Amaliy tekshiruv ro‘yxati
- Debitorlik qarzi va to‘lovlar uchun manba tizimlari belgilangan.
- Kredit limiti va muddati o‘tgan qarz qoidalari moliya egasi bilan kelishilgan.
- Istisno mas’ul shaxs va sababsiz tasdiqlanmaydi.
- Ombor hisobotlarni qo‘lda solishtirmasdan aniq holatni oladi.
Qo‘llash chegarasi
Distributsiyadagi debitorlik nazorati operatsion qarorni qo‘llab-quvvatlaydi, lekin buxgalteriya hisobi yoki kompaniyaning shartnoma siyosatini almashtirmaydi. Moliyaviy ma’lumot manbalari va huquqiy asoslar loyiha doirasida belgilanadi.
